Tadeusz Jan Lewandowski
Biografia
Tadeusz Jan Lewandowski był polskim inżynierem, doktorem nauk technicznych i specjalistą w dziedzinie sterowań numerycznych obrabiarek. Był twórcą polskich układów sterowania numerycznego i komputerowego (CNC) obrabiarek, dzięki czemu powstały pierwsze polskie obrabiarki sterowane numerycznie i komputerowo. Był wieloletnim pracownikiem Centrum Badawczo–Konstrukcyjnego Obrabiarek (CBKO) w Pruszkowie.
Urodził się w rodzinie inżyniera Feliksa Lewandowskiego (1876–1934) i Marty z Pilarskich. Ojciec był inżynierem mechanicznym, głównym konstruktorem fabryk obrabiarek Stowarzyszenia Mechaników w Pruszkowie i Porębie k. Zawiercia. Brat dr inż. Stefan Lewandowski (1928–1973) zasłużył się w zakresie literatury technicznej obrabiarek jako autor i koordynator prac zbiorowych.
W latach 1937–1941 Lewandowski uczęszczał do szkoły powszechnej w Pruszkowie, kontynuował naukę na tajnych kompletach w Płocku, a następnie uczęszczał do gimnazjów w Płocku, Warszawie i Pruszkowie, zdając maturę w 1949 w Piastowie. Studiował matematykę na Uniwersytecie Warszawskim (ukończenie w 1956). W latach 1968–1969 studiował na wydziale Production Engineering w Aston University of Birmingham (stypendium ONZ), gdzie uzyskał tytuł Master of Science. W 1970 otworzył przewód doktorski na Wydziale Mechanicznym Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) w Warszawie, a w 1972 obronił pracę i otrzymał tytuł doktora nauk technicznych.
Od 1976 był członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Sterowań Numerycznych (British Numerical Control Society).
Pracę zawodową rozpoczął w 1952 w Dziale Naukowo–Badawczym CBKO w Pruszkowie. Do 1959 zajmował się pracami teoretycznymi i badawczymi w dziedzinie mechaniki, hydrauliki siłowej i serwomechanizmów. Od 1961 był kierownikiem Laboratorium Metrologii Technicznej w CBKO, a w 1963 został kierownikiem Pracowni Układów Automatyzacji i Regulacji. Od 1965 kierował Działem Sterowań Numerycznych Ciągłych. Opracował wspólnie z Jerzym Mierzejewskim pierwszy polski układ sterowania NUMEROBLOK 21T01 dla tokarek oraz NUMEROBLOK 31F02 dla frezarek. Pierwsze zastosowania to tokarka TPD50N, frezarka FYA40 do obróbki matryc do kineskopów oraz frezarki dwuwrzecionowe FEA 50N i FEA63N do obróbki łopatek do turbin. Układy NUMEROBLOK były produkowane w CBKO, a od 1970 w Zakładach Elektronicznych WAREL w Warszawie. W systemach NUMEROBLOK zastosowano elementy ferrotranzystorowe Unilog. Pod koniec lat sześćdziesiątych kierował zespołem opracowującym NUMS320T drugiej generacji sterowania numerycznego z zastosowaniem elementów scalonych TTL. System w wersjach NUMS320T, NUMS321T, NUMS322T dla tokarek był produkowany w WareL w Warszawie. Wyprodukowano około 1500 układów.
W 1980 kierował opracowaniem mikroprocesorowego układu sterowania CNC typu PRUS721, układu z pamięcią programów technologicznych wprowadzanych za pomocą klawiatury lub RS232 z łączem z komputera. W 1983 opracowano CNC typu PRUS731 dla frezarek. W 1988 obie odmiany pod nazwą NUMS740 przekazano do seryjnej produkcji w WareL w Warszawie.
Był głównym współautorem 13 opatentowanych wynalazków dotyczących elektronicznych układów do korekcji ustawiania narzędzi i sterowania funkcji pomocniczych, interpolatora kołowo–liniowego, układu do wytwarzania impulsów taktowych interpolatora kołowo–liniowego, cyfrowego układu programowego korygowania położenia narzędzia oraz układów wprowadzania operacji technologicznych w systemach sterowania numerycznego obrabiarek i układu sterowania obrotów wrzeciona tokarki. Oprócz pracy zawodowej zajmował się również dydaktyką, będąc w latach 1951–1953 asystentem Wydziału Elektrycznego Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej w Warszawie.
W 1968 otrzymał Zespołową Nagrodę Państwową Pierwszego Stopnia, w 1973 wyróżnienie w konkursie na najlepszą pracę naukowo–badawczą Ministra Przemysłu Maszynowego, a także Złoty Krzyż Zasługi (1975) oraz odznakę racjonalizatora produkcji. Otrzymał także brązową (1977) i złotą (1981) odznakę Za zasługi dla rozwoju przemysłu maszynowego, a w 1984 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
Od 1964 był żonaty z Danutą Rolnik, z którą miał córki Katarzynę (ur. 1966) i Marię (ur. 1978).