Ryszard Gdulewski
Biografia
Ryszard Gdulewski urodził się 13 kwietnia 1906 roku w Pruszkowie jako syn stolarza Ignacego i Michaliny. W 1913 rozpoczął naukę w ewangelickiej szkole podstawowej. Podczas I wojny światowej był ewakuowany z rodzicami na Ukrainę, gdzie do 1918 ukończył 4 klasy szkoły podstawowej. Po powrocie do kraju w 1918 kontynuował edukację; w 1924 ukończył średnią techniczną szkołę kolejową w Warszawie i został tokarzem w warszawskiej fabryce karabinów, gdzie później pracował jako konstruktor przyrządów pomiarowych.
W 1926 roku objął stanowisko konstruktora narzędzi i urządzeń pomiarowych w Państwowej Wytwórni Sprawdzianów, związał się także z ruchem lewicowym. Uczestniczył w zebraniach Stowarzyszenia Wolnomyślicieli Polskich, a w 1927 wstąpił do KPP, w której działał aż do jej rozwiązania w 1938. W 1928 ukończył Szkołę Podchorążych Saperów w Modlinie i zaczął pracować w Wytwórni Amunicji nr 1 w Forcie Bema jako konstruktor-technolog, a następnie kierownik oddziału produkcji zapalników artyleryjskich. Skończył studia na Politechnice Warszawskiej i przeszedł specjalistyczne szkolenie pirotechniczne. Podczas okupacji był kalkulatorem w narzędziowni.
Od listopada 1939 był działaczem Polskiej Organizacji Zbrojnej (POZ), która później została scalona z AK. W styczniu 1941 działał w grupie utworzonej przez działaczy KPP i PPS-Lewicy, która przystąpiła później do ZWW, a na początku 1942 do PPR. Pełnił funkcje komendanta wojskowego ZWW dzielnicy Wola, a po powstaniu PPR – komendanta GL tej dzielnicy i członka egzekutywy Komitetu Dzielnicowego PPR. Był inspektorem ds. wojskowych dzielnicy Okęcie. Organizował sabotaż w fabryce, produkcję kluczy do rozkręcania torów kolejowych dla oddziałów GL oraz kolce do przebijania opon samochodowych. W marcu–kwietniu 1942 prowadził szkolenie minerskie członków oddziału GL Franciszka Zubrzyckiego „Małego Franka”. Latem 1942 zorganizował laboratorium chemiczne GL i został jego kierownikiem. W marcu 1943 został kierownikiem Wydziału Zaopatrzenia Sztabu Głównego GL. Przez pewien czas ukrywał w mieszkaniu oficera GL Edwarda Lanotę zbiegłego z transportu do Treblinki. Od wiosny 1944 szkolił patrole saperskie batalionu AK „Kiliński”.
Podczas powstania warszawskiego walczył w Śródmieściu jako oficer saperów AK. Po upadku powstania przebywał w obozach jenieckich, skąd wrócił w lipcu 1945. Od sierpnia 1945 był inspektorem kontroli w Centralnym Zarządzie Przemysłu Zbrojeniowego, od września 1947 dyrektorem naczelnym Centralnego Zarządu Sprzętu Samochodowego. Był nieetatowym instruktorem Wydziału Komunikacji KC PPR/PZPR. W latach 1952–1953 pełnił funkcję szefa Działu Technicznego Centralnego Zarządu Przemysłu Maszyn Budowlanych, a 1953–1954 pracował jako starszy inżynier w Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Motoryzacyjnego. 6 lutego 1953 został wykluczony z PZPR przez Centralną Komisję Kontroli Partyjnej, a 28 grudnia 1956 Komisja Rehabilitacyjna przy Komitecie Warszawskim PZPR przywróciła mu członkostwo w partii. Od marca 1956 był dyrektorem technicznym Biura Projektów Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego, od lutego 1961 do marca 1971 pełnił funkcję sekretarza generalnego Stowarzyszenia Inżynierów Mechaników Polskich. W latach 1965–1971 był członkiem Zarządu Głównego Związku Zawodowego Metalowców. W 1979 opublikował wspomnienia pt. „Pirotechnicy z fabryki Gerlacha”.
Zmarł w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C31-2-5).