Józef Maria Ruszar
Biografia
Józef Maria Ruszar urodził się 2 marca 1951 roku w Pruszkowie. W młodości studiował najpierw fizykę (nieukończoną), a w latach 1972–1977 polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim; podczas studiów uczestniczył w Duszpasterstwie Akademickim „Beczka” i był związany z o.Janem Andrzejem Kłoczowskim.
W ramach Duszpasterstwa należał do twórców Studium Wiedzy Chrześcijańskiej, prowadził grupy samokształceniowe i był jednym z inicjatorów listu studentów domagającego się amnestii i powołania komisji poselskiej po protestach 1976 roku; współpracował z Komitetem Obrony Robotników. Uczestniczył w protestach po śmierci Stanisława Pyjasa i był współzałożycielem Studenckiego Komitetu Solidarności w Krakowie, podpisując deklarację założycielską z 15 maja 1977 roku. We wrześniu 1977 podpisał Deklarację Ruchu Demokratycznego (korowska).
Jesienią 1977 odszedł z SKS i współtworzył nieformalny ośrodek spotkań kultury niezależnej w Krakowie. W tym czasie zajął się także redakcją „Robotnika” i nawiązał kontakt z lubelskim pismem „Spotkania”, działającym do 1980 roku. Po wybuchu strajków w 1980 roku włączył się w działalność NSZZ „Solidarność”, był zaangażowany w organizację szkoleń związkowych w Ursusie, a następnie pracował w redakcjach „Tygodnika Solidarność” i „Więź”. Został internowany w 1981 roku, a po uwolnieniu kontynuował pracę w mediach i na emigracji (Radio Wolna Europa).
W 1996 powrócił do Polski. Pracował w mediach (m.in. „Super Express”, „Rzeczpospolita”) i w krakowskich instytucjach kultury; od 2004 organizuje Warsztaty Herbertowskie oraz wydaje serię Biblioteka Pana Cogito. Był koordynatorem Roku Josepha Conrada-Korzeniowskiego (2007) i prowadził program „Siła bezsilnych” w TVP Historia. W 2018 zainicjował wydawanie kwartalnika literackiego Napis; od 2019 był p.o. dyrektora, a od 2020 do 2024 roku dyrektor Instytutu Literatury. W 2023 Antonina Tosiek opisała praktyki mobbingowe w instytucie, w którym zarządzał.