Pruszków w krajowej czołówce. Srebrna „Perła Samorządu 2026” dla miasta

To jeden z tych komunikatów, które brzmią jak punkt zwrotny: Miasto Pruszków zajęło II miejsce wśród gmin miejskich liczących do 100 tysięcy mieszkańców w 14. edycji rankingu „Perły Samorządu”, przygotowywanego pod patronatem „Dziennika Gazety Prawnej”. Wyróżnienie trafia do samorządów, które nie tylko dobrze radzą sobie „tu i teraz”, ale pokazują też konsekwencję w planowaniu rozwoju.

Laur w imieniu Pruszkowa odebrał Piotr Bąk, Prezydent Miasta Pruszkowa. Wynik jest tym bardziej zauważalny, że jeszcze w 2024 roku miasto zajmowało w tym zestawieniu VII lokatę. Tegoroczny skok na podium pokazuje, jak wysoko oceniono działania i tempo zmian w mieście w ujęciu ogólnopolskim.

Rekordowa skala badania i zespół SGH

Ranking „Perły Samorządu” powstał w oparciu o dane opracowane przez interdyscyplinarny zespół naukowców ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Do badania przystąpiła rekordowa liczba ponad 300 samorządów, co przełożyło się na silną konkurencję i porównanie wielu, często bardzo różnych lokalnych realiów.

Za merytoryczne przygotowanie zestawienia odpowiadali:

• dr hab. Jacek Sierak, prof. SGH – kierownik Katedry Ekonomiki i Finansów Samorządu Terytorialnego,
• dr Paulina Legutko-Kobus – kierowniczka Zakładu Polityki Regionalnej i Lokalnej,
• dr hab. Aleksandra Jadach-Sepioło – Katedra Rynku Nieruchomości i Miasta Innowacyjnego,
• dr Benedykt Opałka – Katedra Ekonomiki i Finansów Samorządu Terytorialnego,
• dr Kamil Flig – Centrum Przedsiębiorczości i Transferu Technologii,
• mgr Gerard Motak – doktorant SGH.

Organizacją współpracy z „Dziennikiem Gazetą Prawną” zajmował się Mariusz Sielski, rzecznik prasowy SGH.

Jak liczono wynik? 92 pytania i dwa filary oceny

Podstawą analizy była autorska e-ankieta obejmująca 92 pytania. Z tej puli 84 pytania dotyczyły funkcjonowania samorządów, a 8 pytań służyło ocenie włodarzy – wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Zestawienie uwzględniało zarówno „twarde” dane, jak i elementy jakościowe związane ze sposobem prowadzenia polityk lokalnych.

Samorządy porównywano w czterech kategoriach:

• gminy wiejskie,
• gminy miejsko-wiejskie,
• miasta do 100 tysięcy mieszkańców,
• największe miasta, liczące powyżej 100 tysięcy mieszkańców.

Metodologia rankingu opierała się na dwóch filarach:

• ocenie ilościowej, stanowiącej 90 proc. wyniku końcowego,
• ocenie jakościowej, której waga wynosiła 10 proc.

W ramach oceny ilościowej i jakościowej analizowano konkretne obszary, którym przypisano wagi. W praktyce oznaczało to, że na końcowy rezultat składały się zarówno wyniki w finansach czy gospodarce komunalnej, jak i jakość zarządzania oraz podejście do wyzwań środowiskowych.

W części jakościowej zwracano uwagę m.in. na działania zwiększające szanse mieszkańców na rynku pracy, wspieranie przedsiębiorczości, ochronę środowiska i adaptację do zmian klimatu. Ważnym wątkiem była też poprawa dostępności usług, w tym dostępności cyfrowej w urzędach.

Głosy z gali: o roli samorządów i cywilizacyjnym skoku

Podczas uroczystości, w której ogłaszano laureatów, o znaczeniu samorządów mówił Piotr Całbecki, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Podkreślał, że wyróżnienie jest przyznawane przez niezależną kapitułę i stanowi potwierdzenie działań podejmowanych w wielu miejscach w Polsce.

Samorządy są częścią państwa polskiego. Mamy powody do dumy z tego, co zrobiliśmy. Dziękuję za obecność, szczególnie tym, którzy znaleźli się w gronie laureatów. Zostaliście dostrzeżeni przez niezależną kapitułę. To powód do dumy!

Piotr Całbecki, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Z kolei dr hab. Jacek Sierak, prof. SGH zwracał uwagę na skalę pracy wykonanej przez samorządy w ostatnich latach i widoczne zmiany w przestrzeni miejskiej i jakości usług publicznych.

Przygotowanie raportu jest wielkim wyzwaniem, a samorządy wykonały ogromną pracę w ostatnich latach. Gdy porównamy, jak wyglądały nasze miasta 10 czy 15 lat temu, widzimy prawdziwy skok cywilizacyjny.

dr hab. Jacek Sierak, prof. SGH

Jak zaznaczył, w rankingu nie chodzi wyłącznie o zamożność gmin czy sprzyjającą sytuację społeczną, ale o umiejętność wykorzystywania lokalnych zasobów i strategiczne prowadzenie rozwoju.

Nie szukamy jedynie tych, którzy mają wysokie dochody czy korzystną sytuację społeczną. Szukamy samorządów, które potrafią wykorzystać swój potencjał, zarządzają strategicznie i rozwijają się z myślą zarówno o dniu dzisiejszym, jak i o przyszłości.

dr hab. Jacek Sierak, prof. SGH

W tym kontekście II miejsce Pruszkowa w kategorii miast do 100 tysięcy mieszkańców staje się nie tylko powodem do odnotowania w kronice sukcesów, ale też sygnałem, że kierunek obrany przez miasto został zauważony w zestawieniu obejmującym ponad 300 samorządów. Dla mieszkańców oznacza to, że elementy codziennego funkcjonowania – od jakości usług po sposób zarządzania i działania na rzecz środowiska – są mierzone i porównywane w skali kraju, a Pruszków znalazł się w ścisłej czołówce.